Korte historiek

Verleden

Het schrikbewind van de Rode Khmer (1975-1979) beoogde de creatie van een “zuivere” landbouwgemeenschap. Een moordende jacht op intellectuelen werd ingezet. Het dragen van een bril was voldoende om opgepakt, gemarteld en vermoord te worden. Professoren, leraren en onderwijzers werden uitgeroeid.

Zo werd de kennispiramide vernietigd waardoor de intellectuele opvoeding van de bevolking ook vandaag nog sterk achter blijft. Op het bevel van de bezetter werd de bevolking uit steden en dorpen verdreven en werd dwangarbeid opgelegd. Een waanzinnige inquisitie vervolgde alle vermeende tegenstanders van het regime. Ongeacht de politieke overtuiging werden intelectulen en mensen die konden lezen als staatsgevaarlijk beschouwd.

Zelfs pasgeborenen waren verdacht. Onder afgrijselijke omstandigheden ter dood gebracht of uitgeput, stierven naar schatting twee miljoen bewoners, waaronder ook Vietnamezen. Een Vietnamees offensief in 1978 brak de militaire macht van de Rode Khmer maar gevechten bleven nog tot 13 jaar later plaatshebben. De verkiezingen onder UNO-begeleiding in 1993 herstelden een indruk van democratie. De aftakelende macht en invloed van de Rode Khmer lieten toe na nationale verkiezingen een coalitieregering te vormen in 1998. Inmiddels hebben de laatste eenheden en leiders van de Rode Khmer zich overgegeven en is er een relatieve politieke stabiliteit in Cambodja ontstaan.

Heden

Economisch gezien blijft Cambodja één van de armste landen ter wereld. Meer dan 80% van de bevolking haalt haar inkomsten uit landbouw en rond de rivieren en het Tonlé Sap-meer uit visvangst. De opbrengst van winning van edelstenen en uitvoer van tropisch hout komt niet steeds de eigen bevolking ten goede. Toerisme komt de laatste jaren in de hoofdstad Phnom Penh en het tempelcomplex Angkor Wat bij Siem Reap in een stroomversnelling maar blijft toch nog zeer bescheiden naar Westerse normen. De plattelandsbevolking blijft desondanks in barre omstandigheden leven zonder uitzicht op verbetering door de afwezigheid van scholen, infrastructuur en begeleiding. De meeste boeren halen zelfs een inkomen van 5 euro per maand niet en aldus blijven zij en hun kinderen in armoede leven zonder hoop op verbetering.
Sedert de burgeroorlog is de bevolking ongeveer met 30% toegenomen, zodat een heel groot deel uit jonge mensen bestaat die geen uitzicht op een behoorlijk bestaan hebben. De laatste jaren is door een zekere politieke stabiliteit de mogelijkheid gegroeid om hulpverlening vanuit het buitenland op gang te brengen. Vooral op het platteland is de economische armoede schrijnend. Bijna alle inheemse geneesheren en gezondheidswerkers zijn uit Cambodja verdwenen en medische vorming is er nog steeds afwezig.

Toekomst

De economische draagkracht van de bevolking en de staat is te zwak voor het opzetten van projecten die kunnen helpen om de vicieuze cirkel van armoede te doorbreken. Doordachte hulp van buitenuit lijkt onmisbaar. Het oprichten van scholen en gezondheidscentra om meer kansen aan de jeugdige bevolking te geven is een belangrijk deel van deze bijstand.
Door de armoede is zwangerschapsplanning voor de meesten onmogelijk. Het grote aantal kinderen betekent een extra last voor de bevolking, vooral als deze kinderen geen goede gezondheid bezitten.
De overwegend boeddhistische en straatarme bevolking toont naar westerse normen enige lijdzaamheid in haar uitzichtloze toestand. Het ontbreken van financiële draagkracht, de ietwat feodale structuur, en de gevolgen van de oorlog zijn ook niet onmiddellijk sterke stimulansen. De lokale overheden en administratieve structuren betekenen niet steeds een enthousiaste aansporing voor het opzetten van grote projecten zoals de bouw van een ziekenhuis. De armoede op het platteland sluit zonder meer de eigen financiering van een ziekenhuis volledig uit. Nochtans bestaat er een honger naar Westerse medische kennis bij de bevolking. De jeugd staat meestal zeer open voor alle initiatieven die de levensomstandigheden verbeteren en de armoede kunnen verminderen.